Wat de herziene Product Liability Directive betekent voor bestuurders.
De herziene EU Product Liability Directive — die AI-systemen expliciet als producten classificeert waarvoor aansprakelijkheid geldt — treedt naar verwachting medio 2026 in implementatiefase voor EU-lidstaten. De implicatie is vergaand: schade veroorzaakt door AI-systemen kan leiden tot aansprakelijkheid zonder dat opzet of nalatigheid bewezen hoeft te worden.
Dit is een fundamentele verschuiving in het aansprakelijkheidslandschap. Tot nu was de juridische positie van organisaties die AI gebruiken relatief comfortabel: de bewijslast lag bij de benadeelde partij, en zonder aantoonbare fout was aansprakelijkheid moeilijk te vestigingen. Dat comfortabele uitgangspunt verdwijnt.
Strict liability — aansprakelijkheid zonder schuld — betekent dat wanneer uw AI-systeem schade veroorzaakt, u aansprakelijk bent voor die schade, ongeacht of u zorgvuldig heeft gehandeld, het systeem correct heeft geconfigureerd of redelijke maatregelen heeft genomen. De brug naar schadevergoeding is veel korter.
AI-aansprakelijkheid wordt strict liability. Dat verandert de risicocalculatie van elk AI-project met externe impact fundamenteel. Elke toepassing die beslissingen neemt die klanten, leveranciers of derden kunnen schaden, moet opnieuw worden beoordeeld in dit licht.
Inventariseer uw exposure Welke AI-toepassingen hebben externe impact? Waar nemen AI-systemen beslissingen die schade kunnen veroorzaken bij klanten, leveranciers of derden? Die inventarisatie is de basis voor uw aansprakelijkheidsbeoordeling.
Beoordeel uw verzekeringsposities Zijn uw huidige aansprakelijkheidsverzekeringen adequaat voor AI-gerelateerde schade? Veel polissen hebben expliciete uitsluitingen voor AI-gerelateerde claims. Dit is een gesprek met uw verzekeringsmakelaar dat dit kwartaal gevoerd moet worden.
Documenteer uw due diligence Wanneer u aansprakelijk wordt gesteld, is het bewijs dat u redelijke maatregelen heeft genomen — testing, validatie, menselijk toezicht, documentatie — uw beste verweer. Begin vandaag met het systematisch documenteren van die maatregelen.
Niet alleen inzicht — maar een plan dat uw board kan uitvoeren.