Praesum.ai AI Strategy & Governance — Boardroom Intelligence 2026 · Wekelijks

The Weekly
Presumption

Wat elke bestuurder deze week moet weten

20 edities
Governance Week 12 · 16 maart 2026 Laatste editie

Autonome AI-agenten
nemen nu echte
bedrijfs­beslissingen.

Wie is aansprakelijk?

De vraag is niet meer óf AI beslissingen neemt in uw organisatie. De vraag is of uw board weet welke beslissingen — en of er governance is die aansprakelijkheid borgt.

Lees de volledige editie →

In het eerste kwartaal van 2026 is een kantelpunt bereikt. Microsoft Copilot Agents, Google Gemini Deep Research en OpenAI Operator zijn breed beschikbaar in enterprise-omgevingen — en worden actief ingezet voor taken die voorheen menselijke beslissing vereisten: contractbeoordeling, leveranciersselectie, klantescalaties, budgetherverdelingen.

De governance-implicaties zijn direct en bestuurlijk. Wanneer een autonoom AI-systeem een beslissing neemt die schade veroorzaakt — aan een klant, een leverancier of de organisatie zelf — is de verantwoordingsvraag onbeantwoord in de meeste organisaties. De EU AI Act biedt hier geen directe houvast: autonome agenten vallen in grijze zones die pas door jurisprudentie worden ingevuld.

Organisaties die nu heldere kaders vaststellen over welke beslissingen AI autonoom mag nemen, bouwen een aansprakelijkheidsschild dat over 18 maanden goud waard is.

Leestijd: 7 minuten · Relevant voor: RvB, CFO, CLO
Archief · 2026
11
9 maart 2026 Leiderschap

Raad van commissarissen stelt nu concrete AI-vragen. Heeft uw directie de antwoorden?

Een onderzoek onder 180 RvC-leden in Nederland en België toont een scherpe verschuiving. Waar AI in 2024 zijdelings ter sprake kwam, staat het in 2026 als vast agendapunt — met inhoudelijke vragen over governance, aansprakelijkheid en rendement. Directies die deze vragen niet adequaat kunnen beantwoorden, ondervinden toenemende druk op hun positie.

Bestuurlijk AI-inzicht is geen nice-to-have meer. Het is een minimale kwalificatie.
6 min Lees →
10
2 maart 2026 Risico

AI-gedreven fraude treft de C-suite. Deepfakes in de boardroom.

Drie gedocumenteerde gevallen in Q1 2026 waarbij AI-gegenereerde deepfake-video's van CEO's werden gebruikt voor frauduleuze betalingsopdrachten van meer dan €2 miljoen. De technologie is beschikbaar voor minder dan €50 per maand. Uw finance-afdeling is waarschijnlijk niet voorbereid — en dat is een boardroom-probleem.

AI-fraude is nu een board-level risico. Menselijke verificatieprotocollen zijn besturingsbeleid, niet IT-maatregel.
4 min Lees →
09
23 februari 2026 Regulering

Eerste EU AI Act-boetes opgelegd. De precedenten zijn gezet.

De Europese Commissie heeft de eerste drie formele boetes opgelegd onder de EU AI Act — twee in de financiële sector, één in de recruitment-sector. Totaal: €18,4 miljoen. In alle drie gevallen was het oordeel dat governance-documentatie ontbrak, niet dat de AI zelf verboden was. Compliance zonder documentatie bestaat niet.

De eerste golf raakt niet de ergste overtreders. Het raakt de slechtst gedocumenteerde. Is uw AI-governance aantoonbaar?
5 min Lees →
08
16 februari 2026 Strategie

AI en M&A. Hoe investeerders AI-governance inprijzen in bedrijfswaardering. 12 tot 18 procent korting.

Private equity en strategische kopers hanteren in 2026 structureel een AI governance due diligence checklist. Organisaties zonder aantoonbare AI-governance zien een gemiddelde waarderingskorting van 12–18% in transacties waarbij AI substantieel onderdeel is van het businessmodel. Dat is geen theorie meer. Dat zijn gesloten deals.

AI-governance is een waarderingsfactor. Elke directie die een exit, fusie of groeikapitaalronde overweegt, moet dit nu op orde hebben.
6 min Lees →
07
9 februari 2026 Governance

De AI Control Tower. Een nieuw besturingsmodel voor de board.

Toonaangevende organisaties introduceren in 2026 een nieuwe besturingslaag: de AI Control Tower — een centraal overzicht van alle AI-activiteit, risico's en rendementen, rapporterend direct aan de raad van bestuur. Geen IT-dashboard, maar een bestuurlijk instrument.

Governance zonder zichtbaarheid is theorie. De AI Control Tower maakt AI bestuurbaar in de praktijk.
5 min Lees →
06
2 februari 2026 Leiderschap

AI en de arbeidsmarkt. Voorbij de ontslaggolf — het werkelijke bestuursvraagstuk.

De discussie over AI en werkgelegenheid was in 2025 te simplistisch. De werkelijke bestuursvraag is niet hoeveel banen verdwijnen — maar hoe de organisatie de overgang beheert, wie verantwoordelijk is voor omscholing, en hoe de board verantwoording aflegt aan werknemers, ondernemingsraad en de samenleving.

Arbeidsmarktimpact van AI is een ESG-vraagstuk. Het hoort op de agenda van de raad van commissarissen.
5 min Lees →
05
26 januari 2026 Risico

Shadow AI in 2026. Het is groter dan u denkt — en het is nu uw verantwoordelijkheid.

Nieuw onderzoek toont dat niet-gesanctioneerd AI-gebruik in organisaties in 2026 is gestegen naar gemiddeld 71% van alle AI-interacties. De tools zijn krachtiger, de integratie dieper, de datablootstelling groter. Vier concrete maatregelen die een board nú kan nemen — zonder de innovatie te remmen.

Verbod werkt niet. Kader stellen wel. Dat is een boardbesluit, geen IT-beleid.
4 min Lees →
04
19 januari 2026 Strategie

Vendor lock-in als strategisch risico. De blinde vlek van AI-governance in 2026.

De AI-markt consolideert razendsnel. Microsoft, Google en Amazon verankeren AI diep in hun enterprise-platformen — met contractstructuren die na drie jaar economisch onontwarbaar zijn. Organisaties die nu geen vendor-strategie bepalen op boardniveau, ondervinden over 24 maanden strategische afhankelijkheden die hun onderhandelingspositie fundamenteel verzwakken. De parallellen met de cloud-lock-in van 2014–2018 zijn onmiskenbaar.

AI-vendor keuze is een strategische beslissing, geen IT-aanschaf. De board die dit delegeert zonder kader, verliest de regie voor de komende vijf jaar.
6 min Lees →
03
12 januari 2026 Regulering

EU AI Act: high-risk systemen volledig van kracht. Bent u in conformiteit?

Per 1 januari 2026 gelden de volledige vereisten voor high-risk AI-systemen: verplichte conformiteitsbeoordelingen, technische documentatie, logging van AI-beslissingen en aantoonbaar menselijk toezicht. HR-AI, kredietbeoordeling en essentiële dienstverlening vallen er allemaal onder. De lijst is breder dan de meeste compliance-teams hebben ingecalculeerd.

High-risk compliance vereist boardgoedkeuring en een aanwijsbare verantwoordelijke op C-niveau. Niet een DPO-project.
5 min Lees →
02
5 januari 2026 Governance

De bestuurlijke AI-agenda voor 2026. Tien besluiten die dit jaar tellen.

Op basis van de ontwikkelingen van 2025 en de verwachte verschuivingen in 2026 identificeert Praesum tien bestuurlijke AI-besluiten die elke directie dit jaar moet nemen. Van governance-structuur tot vendor-strategie, van workforce-beleid tot toezichthouder-communicatie. Een agenda die bruikbaar is — niet als checklist, maar als bestuurlijk kompas voor het komende jaar.

2026 is het jaar waarin AI van experiment naar institutie gaat. De board die dat niet stuurt, wordt gestuurd.
8 min Lees →
01
1 januari 2026 Strategie Opening van het jaar

AI leert de wereld begrijpen. Niet alleen woorden voorspellen. World models — de verschuiving die de spelregels herschrijft.

Terwijl boardrooms nog debatteren over ChatGPT, verschuift de fundamentele architectuur van AI al. Van systemen die het volgende woord voorspellen naar systemen die causaliteit begrijpen, acties plannen en de fysieke wereld simuleren. De bestuurlijke implicaties zijn groter dan de LLM-hype ooit is geweest.

De board die 2026 ingaat met alleen een LLM-strategie, bereidt zich voor op de oorlog van gisteren.
6 min Lees →

Wat eraan komt

Vooruitblik · Verwachte edities

Regeren is vooruitkijken. De ontwikkelingen hieronder zijn nog niet de krant gehaald — maar ze zijn onvermijdelijk. Elke board die zich nu voorbereidt, heeft over 12 tot 24 maanden een structureel voordeel. The Weekly Presumption analyseert ze alvast.

13
Verwacht: april 2026 Strategie Vooruitblik

AI en de herdefiniëring van concurrentie. Wanneer uw concurrent een AI-first organisatie wordt.

De eerste golf AI-native concurrenten is al zichtbaar in sectoren als financiële dienstverlening, verzekeringen en professionele dienstverlening. Ze opereren met 60% minder overhead, 3x snellere besluitvorming en een datamodel dat traditionele spelers structureel niet kunnen repliceren zonder fundamentele reorganisatie. De board die dit als "nog ver weg" behandelt, mist het moment waarop ingrijpen nog zinvol is. Praesum analyseert de eerste concrete casussen en wat ze betekenen voor uw sector.

Wanneer een AI-first concurrent uw markt betreedt, is de vraag niet hoe u reageert. De vraag is of u nog in staat bent te reageren.
~7 min Binnenkort
14
Verwacht: april 2026 Governance Vooruitblik

De Chief AI Officer wordt verplicht. Wat dat betekent voor uw directiestructuur.

Drie EU-lidstaten bereiden wetgeving voor die grote organisaties verplicht een aanwijsbare AI-verantwoordelijke op bestuursniveau te hebben — vergelijkbaar met de DPO-verplichting onder de AVG. In de VS is de discussie al verder: de SEC overweegt AI-governance rapportage als onderdeel van verplichte investor disclosures. Voor Nederlandse directies betekent dit: niet of er een CAIO komt, maar wanneer, met welk mandaat en hoe u dat inpast in uw huidige structuur.

De organisaties die nu al een AI-verantwoordelijke aanwijzen, lopen niet vooruit op regelgeving. Ze lopen vooruit op de markt.
~6 min Binnenkort
15
Verwacht: mei 2026 Risico Vooruitblik

AI-systemen falen op schaal. Hoe uw board zich voorbereidt op de eerste grote AI-crisis.

De kans dat een significant AI-incident uw organisatie treft — of een directe concurrent — neemt exponentieel toe naarmate AI dieper in operationele processen wordt ingebed. De eerste grote publieke AI-faalcasussen in Europa zijn een kwestie van maanden, niet jaren. Organisaties die nu een AI-incidentprotocol hebben, staan fundamenteel anders dan zij die dat ad hoc moeten opbouwen terwijl de camera's draaien. Praesum beschrijft de vier scenario's waarvoor elke board klaar moet zijn.

Een AI-crisis is niet een kwestie van of — maar van wanneer. De board die dat nu accepteert, overleeft hem beter.
~8 min Binnenkort
16
Verwacht: mei 2026 Leiderschap Vooruitblik

Werk na AI. Hoe de board het gesprek met de organisatie leidt — en niet vermijdt.

Tegen het einde van 2026 zullen de eerste substantiële reorganisaties als direct gevolg van AI-implementaties een feit zijn in Nederland. De board die dat moment afwacht, verliest de regie over het narratief, het draagvlak en de cultuur. De vraag is niet of AI banen verandert — dat doet het. De vraag is hoe een directie dat eerlijk, tijdig en met gezag communiceert. Praesum ontwikkelt een communicatiekader voor boards die dit gesprek willen leiden in plaats van er achteraan lopen.

De organisatie die AI eerlijk bespreekt met haar mensen, behoudt het vertrouwen dat nodig is om de transitie te overleven.
~6 min Binnenkort
17
Verwacht: juni 2026 Regulering Vooruitblik

De AI-aansprakelijkheidsrichtlijn nadert. Wat de herziene Product Liability Directive betekent voor bestuurders.

De herziene EU Product Liability Directive — die AI-systemen expliciet als producten classificeert waarvoor aansprakelijkheid geldt — treedt naar verwachting medio 2026 in implementatiefase. De implicatie is direct: schade veroorzaakt door AI-systemen kan leiden tot aansprakelijkheid zonder dat opzet of nalatigheid bewezen hoeft te worden. Voor bestuurders betekent dit een fundamenteel nieuwe risicoclassificatie van elke AI-toepassing die externe impact heeft.

AI-aansprakelijkheid wordt strict liability. Dat verandert de berekening van elk AI-project met externe impact fundamenteel.
~7 min Binnenkort
18
Verwacht: juni 2026 Strategie Vooruitblik

AI en de boardroom over vijf jaar. Een scenario-analyse voor directies die nu de keuzes maken.

Halverwege 2026 is het moment om verder vooruit te kijken. Op basis van de trajecten die nu zichtbaar zijn — technologische ontwikkeling, regulering, marktconsolidatie en arbeidsmarktdynamiek — schetst Praesum drie scenario's voor 2030: de AI-gestuurde organisatie, de hybride organisatie en de achterblijver. Elk scenario heeft concrete implicaties voor de beslissingen die boards nú maken. Welk pad kiest uw organisatie — bewust of bij gebrek aan keuze?

Strategie is kiezen welk toekomstig scenario u wilt bewonen. AI dwingt die keuze naar voren — of ze wordt voor u gemaakt.
~9 min Binnenkort
19
Verwacht: Q3 2026 Governance Vooruitblik

AI-governance als ESG-factor. Hoe institutionele beleggers straks op uw AI-beleid stemmen.

De grote institutionele beleggers — pensioenfondsen, vermogensbeheerders, ESG-fondsen — stellen in 2026 en 2027 AI-governance als expliciete stemcriteria in op aandeelhoudersvergaderingen. Proxy advisors zoals ISS en Glass Lewis ontwikkelen AI-governanceraamwerken naast bestaande ESG-criteria. Voor beursgenoteerde ondernemingen én voor PE-gefinancierde bedrijven die naar een exit toewerken, is dit een nieuw waarderingsrisico dat nu al geadresseerd moet worden.

AI-governance wordt een ESG-stemfactor. Uw aandeelhoudersvergadering van 2027 bereidt u nu voor.
~6 min Binnenkort
20
Verwacht: Q3 2026 Leiderschap Vooruitblik

De mens als concurrentievoordeel. Waarom de beste AI-organisaties meer investeren in mensen, niet minder.

De organisaties die AI het meest effectief inzetten in 2026 en 2027 zijn — paradoxaal genoeg — de organisaties die het meest investeren in menselijk oordeel, menselijke creativiteit en menselijk leiderschap. AI versterkt de kwaliteit van menselijke besluitvorming; het vervangt het niet. De board die dat begrijpt en ernaar handelt, bouwt een concurrentievoordeel dat niet gekopieerd kan worden met meer GPU's. Praesum analyseert de organisatorische architectuur van de AI-leaders — en wat bestuurders ervan kunnen leren.

De winnaar van de AI-race is niet de organisatie met de meeste AI. Het is de organisatie met de meeste menselijke kwaliteit die AI versterkt.
~7 min Binnenkort
The Weekly Presumption

Elke maandag direct in uw inbox. Geen ruis — alleen wat de board die week moet weten.

Aanmelden via e-mail Plan een Strategy Scan